IN THE PRESS

Date : 24 January 2011
 
เขตการค้าเสรีเอเปก....ไทยยืนอยูที่ไหน
โดย
อภิรดี ตันตราภรณ์
ประธานบริหารสถาบันนานาชาติเอเชีย แปซิฟิกศึกษา
มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
 

           ฉบับที่แล้วเราได้คุยกันถึงจุดเริ่มต้นของการทำเขตการค้าเสรีในเอเปก และแนวทางการเจรจาซึ่งผู้นำได้กล่าวถึง 3 แนวทางได้แก่การขยายผลจากความตกลงอาเซียน+3 ( จีน เกาหลี ญี่ปุ่น) หรืออาเซียน+6 (จีน เกาหลี ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และ อินเดีย) หรือ TPP (Trans-Pacific Partnership) ประกอบด้วย นิวซีแลนด์ ชิลี สิงคโปร์ และบรูไน) โดย สหรัฐ ออสเตรเลีย เปรู เวียดนาม และมาเลเซีย ได้ตัดสินใจเข้าร่วมเจรจา TPP โดยมีเป้าหมายจะเจรจาให้จบภายในปี 2554

            ในวันนี้จึงอยากจะคุยต่อเรื่อง TPP ว่ามีสาระป็นอย่างไร และจะนำพาสมาชิกไปสู่เขตการค้าเสรีในเอเปกได้หรือไม่

                      ความตกลง TPP นั้นเป็นความตกลง FTA ฉบับหนึ่งที่ครอบคลุมประเด็นต่างๆอย่างกว้างขวางทั้งเรื่องการเปิดตลาดสินค้า ซึ่งมีการลดภาษีที่มากขึ้นกว่าการลดภาษีใน WTO ตามที่สมาชิก TPP ได้มีการเจรจาแลกเปลี่ยนกัน รวมทั้งเรื่องกฏว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า และวิธีการปฏิบัติในการนำเข้า ส่งออก ซึ่งแม้จะมีระเบียบสากลด้านศุลกากรอยู่แล้ว แต่ก็มีการขยายความบางประเด็นเพื่ออำนวยความสะดวกทางการค้า ซึ่งก็เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับการเปิดตลาดสินค้านั่นเอง ประเด็นที่จะกว้างกว่า WTO ได้แก่เรื่องที่สมาชิกตกลงกันว่าจะไม่ห้ามการเรียกเก็บภาษีหรือ surcharges กับการส่งออก ส่วนเรื่องอื่น ๆ เช่น มาตรการสุขอนามัยพืชและสัตว์ ข้อจำกัดหรือมาตรการทางการค้าที่่มิใช่ภาษี การจัดซื้อจัดจ้างโดยรัฐ เมื่อดูลงไปลึกๆในแต่ละบทแล้วจะเห็นว่าส่วนใหญ่จะย้ำถึงการปฏิบัติตามข้อตกลงขององค์การการค้าโลก (WTO) ซึ่งสมาชิก TPP ก็เป็นสมาชิกอยู่แล้ว แต่ก็ได้มีการขยายความซึ่งน่าจะเป็นไปเพื่อสอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงไปตามพลวัตรทางการค้าระหว่างประเทศ เช่นเรื่องสุขอนามัยพืชสัตว์ซึ่งกลายเป็นอุปสรรคทางการค้าและปัญหาที่ยิ่งใหญ่มากขึ้นในปัจจุบัน โดยเฉพาะสำหรับประเทศที่ส่งออกอาหารและสินค้าเกษตรเช่นประเทศไทย ก็มีการขยายความจาก WTO ในส่วนของความพยายามในการจัดทำความตกลงยอมรับร่วมกัน (Mutual Recognition or Equivalence) ที่ใช้คำว่า ความพยายาม ก็เพราะเรื่องนี้คงไม่สามารถทำได้สำเร็จง่ายนัก จึงต้องมีการจัดตั้งคณะทำงานขึ้นมาชุดหนึ่งเพื่อเจรจากันต่อไป ในเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา ก็ได้ย้ำถึงการปฏิบัติตามข้อตกลงภายใต้ WTO และความตกลงการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาอีกหลายฉบับซึ่งบางฉบับประเทศไทยยังไม่ได้เข้าเป็นสมาชิก ด้านการค้าบริการก็มีการเปิดเสรีโดยใช้วิธีเจรจาสาขาที่ต้องการยกเว้น ซึ่งเป็นแนวโน้มการเจรจาเปิดเสรีการค้าบริการในความตกลง FTA ส่วนใหญ่ในปัจจุบัน ส่วนเรื่องที่ไม่เคยมีความตกลงภายใต้ WTO แต่มีปรากฏใน TPP ได้แก่ เรื่องนโยบายการแข่งขัน ก็มีการระบุให้สมาชิกมีไว้ซึ่งกฏหมายการแข่งขันทางการค้าโดยแต่ละประเทศสามารถระบุมาตรการหรือสาขาที่จะขอยกเว้นได้ ซึ่งก็ต้องขึ้นอยู่กับการเจรจากันต่อไป

            การเจรจาจะลงเอยอย่างไร เพียงใด ประเด็นที่น่าคิด คือ ไทยควรทำตัวอย่างไรในสถานการณ์ที่เพื่อนบ้านอาเซียน 4 ประเทศได้ตัดสินใจเข้าร่วมใน TPP และอาจมีอินโดนีเซีย ตามมาในปีหน้า หากไม่เข้าร่วมเจรจา จะทำให้ขีดความสามารถในการแข่งขันทางการค้าการลงทุนระหว่างประเทศของไทยเสียหายหรือไม่เพียงใด และหากเจรจาจะมีผลกระทบเพียงใด จะรับมือกับผลกระทบอย่างไร
 
          สำหรับประเทศไทยจากประสบการณ์การเจรจา FTA กับสหรัฐฯ ที่ยังค้างอยู่ เราก็พอจะทราบได้ว่าสหรัฐฯ คงยื่นข้อเรียกร้องที่ไม่น้อยกว่าเดิม และอาจสูงกว่าเดิมด้วยซ้ำ โดยเฉพาะในเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ จะทำให้ต้องมีการแก้ไขกฏหมาย ระเบียบกฎเกณท์ภายในประเทศ ซึ่งเป็นเรื่องอ่อนไหวสูงมากในภาคประชาสังคม ดังนั้นสำหรับประเทศไทยเรื่องที่สำคัญในขณะนี้ ซึ่งจะมีผลต่อการตัดสินใจก้าวเดินต่อไป น่าจะเป็นการจัดการกับเรื่องภายในบ้าน เราจำเป็นต้องมีนโยบายและทิศทางที่ชัดเจนในเรื่องการคุ้มครองสิทธิบัตรยา การเข้าถึงยา การคุ้มครองพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ จุลชีพ (micro organism) การลงทุนของคนต่างชาติ การเปิดเสรีธนาคารและโทรคมนาคม เป็นต้น ทั้งนี้ ประเทศไทยควรมีเป้าหมายที่ต้องการมุ่งไปให้ถึงในอนาคตเป็นตัวตั้ง เพราะเราจะอยู่กับสถานะปัจจุบันไปเรื่อยๆ ในขณะที่คนทั้งโลกก้าวเดินไปข้างหน้า ก็เท่ากับเราถอยหลัง ดังนั้นเราจึงต้องรู้จักที่จะใช้ประโยชน์จากการเจรจาเพื่อปรับทิศทางของประเทศให้ไปสู่จุดหมายแห่งอนาคต หากมีกฏหมายที่จะต้องแก้ ก็ต้องรู้และเตรียมการไว้ล่วงหน้า ประชาชนจะต้องรู้ล่วงหน้าด้วยเช่นกันว่าจะเกิดอะไรขึ้นในอนาคต และการปรับตัวจะเกี่ยวข้องอะไรกับเขาหรือไม่ อย่างไร รัฐมีมาตรการรองรับอย่างไร ซึ่งมาตรการเหล่านี้จะต้องไม่เปลี่ยนแปลงแม้ว่ารัฐบาลจะเปลี่ยนไป

            หากสามารถตัดสินใจในเรื่องดังกล่าวได้ชัดเจนทั้งในระดับนโยบายและ ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องโดยการมีส่วนร่วมของประชาชนที่เกียวข้องโดยตรง   ณ วันนั้น ประเทศไทยจึงจะสามารถตัดสินใจ และก้าวเดินเข้าสู่หรือออกจากการเจรจาได้อย่างมั่นใจ และภูมิใจ  

          ที่กล่าวมาโดยสรุปข้างต้นนี้เป็นความตกลง TPP ระหว่างสมาชิกเดิม 4 ประเทศ แต่เมื่อมีการเพิ่มเติมสมาชิกใหม่อีก 5 ประเทศ โดยเฉพาะสหรัฐฯ ซึ่งมีเป้าหมาย ที่จะเจรจาความตกลง FTA ที่มีมาตรฐานสูงสำหรับอนาคต ซึ่งก็ได้แต่คาดเดาว่ามาตรฐานอนาคต น่าจะสูงกว่ามาตรฐานปัจจุบัน แต่จะสูงแค่ไหน สหรัฐฯ ก็ยังไม่พูดให้ชัดเจน แต่ก็อาจจะพอประมาณได้จาก FTA หลายๆ ฉบับที่สหรัฐฯ ทำกับหลายประเทศ โดยเฉพาะเกาหลีและประเทศในอเมริกากลาง รวมทั้งน่าจะดูข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ จากการเจรจา FTA ที่ยังค้างคาอยู่กับไทย และท่าทีในระยะหลังที่ฝ่ายบริหารได้แถลงต่อรัฐสภา ทั้งนี้สมาชิก TPP มีเป้าหมายว่าจะเจรจาให้จบ และจะประกาศผลความสำเร็จในการเจรจาในการประชุมผู้นำเอเปคที่ฮาวาย ในเดือน พฤศจิกายน 2554 การเจรจา TPP ครั้งต่อไปจะมีขึ้นในเดือนธันวาคมนี้ ที่นิวซีแลนด์ ก็น่าจะทำให้ได้เห็นถึงระดับมาตรฐานของสหรัฐฯ ได้ชัดเจนขึ้น

 

Bookmark and Share
 
Unsubscribe from Newsletter
Email
   
พลังหนุนเอสเอ็มอี (2)
พลังหนุนเอสเอ็มอี (1)
บทบาทใหม่อีเรีย (1)
7 เดือน 7 เรื่อง(1)
7 เดือน 7 เรื่อง(2)
Thai Rising?
ASEAN Rising
OECD ของอาเซียน (2)
OECD ของอาเซียน (1)
เคมีภัณฑ์ (2)
เคมีภัณฑ์ (1)
ราคายางตก ยางออก (2)
ราคายางตก ยางออก (1)
การเเข่งขันอุตฯ เครื่องใช้ไฟฟ้า
10 ห่วง จีเอ็มเอส
อย่าคิดแค่
อาเซียนในเอเปก
2558 แล้วไงต่อ
ความร่วมมือที่ยังท้าทาย
ขีดแข่งขันอัญมณีไทย 2
ขีดแข่งขันอัญมณีไทย
ลุ้นประโยชน์ AIIB
การแข่งขันในอุตสาหกรรมอาหารแปรรูป
การแข่งขันในอุตสาหกรรมยายนต์ 2
การแข่งขันในอุตสาหกรรมยายนต์ 1
ความมั่งคงด้านอาหาร
เสถียรภาพ - การแข่งขันในตลาดโลก
ความชอบธรรมของรัฐบาล
ท่องเที่ยวมีจุดขาย
ท่องเที่ยวมีราคา
คุณภาพ-แทรกเเซง
อาเซียนบนมาตรฐานโลก
GMS กับ ASEAN Connectivity
โอกาสทองที่จีเอ็มเอส
บันเทิง- บันได-บรรลุ
ถักทอเส้นฝ้ายไหมงามสู่เออีซี
เรื่องที่รัฐลืมมอง
เปิดเสรีไม่ใช่ขายชาติ
เมื่อตะวันตกมองอาเซียน (จบ)
เมื่อตะวันตกมองอาเซียน(1)
หนุนภาครัฐเจรจาการค้าเน้นคลุมทุกมิติ
ก้าวใหญ่กว่า AEC ก้าวสู่ RCEP (จบ)
ก้าวใหญ่กว่า AEC ก้าวสู่ RCEP (1)
ึความเร็วสูงระยะยาว (จบ)
ความเร็วสูง.......ระยะยาว
"ซิงเกิล วินโดว์" โอกาสของธุรกิจส่งออก
โลจิสติกส์กับโอกาส
เสรีอย่างไร?
เปิดเสรีสาธารณสุขเป็นอย่างไร
เปิดเสรี
เอเปคกับเส้นทางสู่ Free Trade Area of the Asia-Pacific (FTAAP)
Thriving in the Age of Paradox
The Germination of Asian Financial Security
รอวิกฤติก่อน
บทสุดท้ายเริ่มที่ AEC
ใหญ่เล็กไม่สำคัญ
ประเทศไทยขาดอาหาร
AEC เริ่มต้นเมื่อวานนี้
สงครามโลกครั้งที่ 4
เขตการค้าเสรีเอเปก....ไทยยืนอยูที่ไหน
โลจิสติกส์ไทยในอาเซียน
มองข้ามชอต....หลังโดฮา
ถ้าการเจรจาโดฮาจบลงได้ไทยจะได้อะไร
"โดฮา" เมื่อไรจะเห็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์
ราคาย
อย่าคิดแค่ "อยู่ตรงกลา
Introducing help Video
'Live' on YouTube
          Facebook     YouTube     flickr